Foto

De afgelopen jaren zijn alle camera fabrikanten bezig geweest met een zogenaamde Megapixel oorlog. De ene fabrikant adverteerde met de nieuwste 40MP sensor, een week later kwam de volgende alweer met 42. Maar wat zijn megapixels en is meer altijd beter? Wat zijn de voor- en nadelen van een groot aantal megapixels? In deze blog ga ik antwoord geven op deze vragen.

Een pixel is een lichtgevoelige cel die zich bevindt op een sensor (zie bovenstaande afbeelding). Het aantal megapixel is een term voor het aantal pixels die zich op de sensor bevinden. Als een sensor één megapixel heeft, betekent dat dat de sensor 1 miljoen pixels bevat. Een sensor met 10 megapixels heeft dus 10.000.000 pixels!

Het aantal megapixels (ook wel MP genoemd) is te vergelijken me de resolutie van een computerbeeldscherm. Een resolutie van 1280x1024 pixels (tegenwoordig gemiddeld) betekent dat het beeldscherm horizontaal 1280 pixels bevat en verticaal 1024. Dat komt neer op ongeveer 1,3 megapixels. Moderne camera's hebben echter een veel hogere resolutie. Een 20 megapixel camera heeft bijvoorbeeld een resolutie van 5184x3456 pixels. Dat betekent dat deze 5148 pixels horizontaal bevat en 3456 pixels verticaal, oftewel 20.000.000 pixels! Je hoort vaak dat het gebruiken van veel megapixels geen enkel nut dient, maar is dat wel waar? Laten we eens kijken naar de grote voor- en nadelen van veel megapixels.

Voordelen groot aantal megapixels

Er zijn twee grote voordelen van meer megapixels. Het eerste voordeel is dat de data, die verzameld wordt door de lichtgevoelige cellen, nauwkeuriger wordt opgeslagen omdat er meer pixels zijn die licht kunnen registreren. Hou in je achterhoofd dat elk blokje 1 megapixel is dus 1.000.000 individuele pixels bevat.

Aantal pixels op een sensor. Meer pixels geven meer details.

Vertaald naar de foto betekent dit simpelweg dat er meer detail in de foto te zien zal zijn. Dit valt voornamelijk op bij foto's met heel veel kleine details. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een grasveld, waar elk grassprietje apart geregistreerd moet worden, of aan de stof van een persoon bij een portretfoto. Des te hoger de resolutie, dus het aantal megapixels, des te meer informatie er wordt opgeslagen en des te meer detail je zult zien in het gras en de stof. Onderstaande afbeelding geeft het voorbeeld van het gras. Bij een sensor met een klein aantal megapixels (8 in dit geval) zijn er verticaal maar 2 MP om het gras te registreren, bij de 48 MP zijn dat er maar liefst 6. Dat betekent grofweg dat, enkel in het verticale gebied, de sensor 3x zoveel details kan waarnemen. In de fotografie noemen we dit "resolving power", oftewel; Zie je straks elke grassprietje afzonderlijk, of krijg je een groene smurrie?

Meer datapunten betekent meer details
 

Het tweede grote voordeel van een groot aantal megapixels is dat je in staat bent om de foto's te vergroten en af te drukken op posterformaat, zonder dat je hierbij kwaliteitsverlies ziet optreden. Natuurlijk heb je geen 20 megapixels nodig voor een foto van 10x15 centimeter, maar als je een poster wilt laten afdrukken van 160x240cm zul je elke pixel hard nodig hebben. Dit heeft alles te maken met de pixeldichtheid van de print. In de fotografie noemt met dit PPI, ook wel pixels per inch. Des te hoger het aantal pixels per inch, des te scherper de afdruk. Het minimale aantal PPI, afhankelijk van wie je het vraagt, moet 150 zijn (meer is beter). Om te berekenen hoe groot een foto dan maximaal mag zijn kunnen we de volgende formule gebruiken:

Als je een foto hebt met een resolutie van 10 megapixels, met horizontaal 3648 en verticaal 2736 pixels, betekent dat 3648/150=24,32 inch, ongeveer 60cm, de maximale breedte is voor een scherpe afdruk. Voor de hoogte geldt dan een maximum van 2736/150=18 inch, ongeveer 45 cm. De maximale vergroting voor een 10 megapixel foto is dus 60x45 cm. Als je grotere afdrukken wilt zal je de PPI moeten verlagen en wordt de afdruk onscherp. Wil je er dus zeker van zijn dat je mooie grote prints kunt maken, zorg er dan voor dat je voldoende megapixels hebt. Tegenwoordig is het heel moeilijk om een digitale camera te vinden met minder dan 10 megapixels, de gemiddelde camera heeft er ongeveer 18. Als je nooit grote prints maakt, maakt het aantal megapixels dus niet heel veel uit. Ben je echter wel van plan om je werk te vergroten, dan wordt het aantal megapixels wel belangrijk. Ter vergelijking heb ik in onderstaande afbeeldingen een vergelijking gemaakt. De foto's zijn even groot, de linker foto heeft echter een instelling van 300 PPI en de rechter van 50 PPI.

300 PPI
 
50 PPI

Nadelen groot aantal megapixels

Er kleven ook een aantal nadelen aan het gebruiken van veel megapixels op een sensor. Het belangrijkste nadeel is wellicht het ontstaan van excessieve beeldruis bij hogere ISO waarden. Ruis bij digitale fotografie wordt veroorzaakt doordat de pixels overladen worden met licht en zo licht gaan "lekken" op andere pixels. Vergelijk het met een ijsblokjesvorm. Als het oppervlakte van de ijsblokjes vorm hetzelfde blijft, zal er in een ijsblokjes vorm met 12 wells meer water in een well gaan dan wanneer er 48 wells in dezelfde vorm zitten. De wells zitten sneller vol.

Meer pixels op hetzelfde oppervlakte betekent kleinere pixels

 

Als je meer megapixels hebt, op een sensor die even groot blijft zoals in figuur 2, worden de pixels ook kleiner. Kleinere pixels zijn sneller "vol" en zullen dus ook sneller gaan "lekken" naar andere pixels. Als je vervolgens de ISO waarde omhoog gooit zullen de pixels nog sneller vol lopen met licht, dus eerder gaan lekken, met als gevolg dat er ruis ontstaat.

Beeldruis bij hoge ISO waarden

 

Uiteraard is dit vrijwel geen nadeel als je bijvoorbeeld graag landschappen fotografeert. Een beetje landschapsfotograaf heeft een statief bij zich en kan daardoor de ISO waarde zo laag mogelijk houden. Ook voor de studiofotograaf, die in staat is om het licht naar zijn hand te zetten, zal dit niet snel een probleem opleveren. De straat- en wildlifefotograaf, waar je vaak hogere ISO waarden moet gebruiken om je sluitertijd hoog genoeg te houden, zal hier eerder problemen aan ondervinden, voornamelijk 's avonds of binnen. Het aantal megapixels wat voor jou nuttig is, is dus sterk afhankelijk van wat je gaat fotograferen. Camera's met veel megapixels zijn doorgaans beter geschikt voor landschap- en studiofotografen, straat- en wildlifefotografen doen er beter aan om minder megapixels te gebruiken.



Een tweede nadeel van veel megapixels is de aanwezigheid van lensfouten. Elk objectief is opgebouwd uit een aantal lenzen. Deze lenzen bevatten allemaal minuscule foutjes met betrekking tot aberratie (schifting van het licht) bij lage diafragma waarden, vertekeningen, vignetering etc..

Lensfout: chromatische aberratie

 

De regel is eigenlijk dat duurdere objectieven, die fluoriet glas gebruiken, over het algemeen minder last hebben van deze lensfouten. Al deze fouten hebben invloed op de kwaliteit van de foto. Om het maximum uit de resolutie van je sensor te halen, wil je dus objectieven gebruiken die kwalitatief goed zijn. Een dure body met veel megapixels kopen en er vervolgens een goedkoper objectief op schroeven is daarom ook niet aan te raden. Sterker nog, het is eigenlijk gewoon zonde. Je kan beter een duur objectief aanschaffen en vervolgens een goedkopere body en daar het maximale uit halen!

Een laatste nadeel van een groot aantal megapixels is de bestandsgrootte. Een RAW foto van 20 megapixels is al snel 25 MB, afhankelijk van de foto. Bij 40 megapixels mag je dat gerust verdubbelen. Dit neem niet alleen met zich mee dat je minder foto's kunt opslaan op je geheugen kaart, maar ook dat je een grotere harde schijf in je computer moet hebben om alle foto's op te kunnen slaan. Tevens dien je een krachtigere computer te hebben om met de grote bestanden om te kunnen gaan (denk aan inladen, photoshop bewerkingen etc.).

Samengevat:

  • Aantal nuttige megapixels is afhankelijk van de toepassing
  • Groot aantal megapixels betekent meer detail in je foto's
  • Groot aantal megapixels betekent meer mogelijkheden tot vergroting
  • Minder megapixels betekent minder beeldruis bij hogere ISO waarden
  • Minder megapixels betekent minder last van lensfouten van goedkopere objectieven
  • Duurder objectief op een goedkopere body is beter dan andersom

Wil je alles scherp op de foto of een onderwerp isoleren en een wazige, onscherpe achtergrond (bokeh) creëren? Lees dan deze uitleg over scherptediepte en bepaal voortaan zelf welk deel van je foto scherp of wazig is tijdens het fotograferen.

Scherptediepte, wat is dat nou eigenlijk?

De scherptediepte, in het Engels DOF (Depth Of Field) genaamd, is het gebied in de foto dat we als scherp ervaren, zie de onderstaande foto van narcissen ter verduidelijking.

 

Een foto genomen met een kleine scherptediepte (L) en een grote scherptediepte (R)

Op de eerste foto zie je dat er maar weinig scherp is. Op de tweede foto zie je dat alle narcissen scherper zijn en dat de achtergrond ook meer scherpte heeft gekregen. Je kunt dit scherpte gebied dus zelf groter en kleiner maken. Als er veel scherp is in je foto spreken we van een grote scherptediepte of DOF, is er maar weinig scherp dan noem je dat een kleine scherptediepte. Soms wil je dat alles van voor tot achter helemaal scherp is op je foto, dat is vaak zo bij landschapsfotografie. De voorgrond wil je dan meestal net zo scherp hebben als de horizon. Er zijn ook gevallen dat je liever minder scherptediepte hebt, de achtergrond kan dan bijvoorbeeld storend zijn, wat vaak het geval is bij macrofotografie. Fotografeer je een paddenstoel, dan moet deze scherp zijn, maar de storende bladeren op de achtergrond hou je liever wazig. Ook kan het heel interessant zijn om juist een klein deel scherp te houden om daar de aandacht op te vestigen. Kortom, als je controle hebt over de scherptediepte komt dat de creativiteit ten goede. Fantastisch, maar hoe stel je dat nu in op je camera?

Veel scherp = grote scherptediepte
Weinig scherp = kleine scherptediepte

Camera instellingen voor scherptediepte

Eigenlijk is het heel simpel, zet je camera in de AV-stand (Canon) of de A-stand (Nikon), in deze zogenaamde diafragmavoorkeuze stand bepaal je zelf het diafragma, ook wel de F-waarde genoemd. Draai aan het instelwiel en verander het diafragma getal. Maak je het getal groter dan is er meer scherp, verklein je het getal dan is er minder scherp.

Groter F-getal = meer scherp
Kleiner F-getal = minder scherp

Van groot naar klein, van scherp naar onscherp.

Is het dan zo simpel?

Ja en nee. Meer camera instellingen om de scherptediepte te regelen zijn er gewoonweg niet. Er zijn echter nog wel een aantal andere factoren die invloed hebben op de scherptediepte. Sterker nog, het begint al bij de keuze van je camera. De grootte van de beeldsensor is namelijk bepalend voor de scherptediepte.

1. Grootte van de sensor en camera keuze

De spiegelreflexcamera
Hierin zitten de grootste sensoren, vooral in de fullframe camera's. Met zo'n zogenaamde dSLR camera geniet je dus van de geringste scherptediepte. Wil je creatief aan de slag met beperkte scherptediepte, dan zit je met zo'n camera altijd goed.

De systeemcamera
In een systeemcamera tref je vaak een sensor aan van een tussenmaat. Niet zo groot als in een dSLR, maar ook niet zo klein als die van de compactcamera. Prima om mee te experimenteren dus.

De compactcamera
Compact camera's hebben doorgaans de kleinste sensoren, al kun je vandaag de dag compactcamera's krijgen met een grotere sensor, soms wel zo groot als het formaat in een spiegelreflexcamera. Met zo'n kleine sensor zijn je foto's vaak scherp van voor tot achter, wat bijvoorbeeld ideaal is bij landschapsfotografie. Het grote nadeel is natuurlijk dat een wazige achtergrond creëren veel moeilijker is, en soms zelfs onmogelijk.

2. Afstand tot je onderwerp

Sta je dicht bij je onderwerp waarop je hebt scherp gesteld, dan heb je maar weinig scherptediepte. Ga je verder van je onderwerp af staan, dan heb je meer scherptediepte.

Minder afstand tot onderwerp = minder scherptediepte
Meer afstand tot onderwerp = meer scherptediepte

3. Meer telebereik

Zoom je meer in of pak je een lens met een grote brandpuntsafstand (meer millimeters), dan krijg je een kleinere scherptediepte. Bij een groothoek opname is bijna altijd alles scherp, bij een grote telelens is er zo een smal gebied scherp dat je al snel een wazige achtergrond krijgt. Dan gaan we er wel even vanuit dat je vanaf dezelfde afstand aan het fotograferen bent. Ga je met een groothoeklens zo dicht op je onderwerp staan dat het even groot in beeld zou komen als bij een telelens, dan is de scherptediepte hetzelfde.

Meer groothoek = meer scherptediepte
Meer telebereik = minder scherptediepte

Hoe zit het eigenlijk met die wazige achtergrond?

Scherptediepte en een wazige achtergrond zijn niet dezelfde begrippen, maar zijn wel nauw met elkaar verbonden. Punt 2 en 3 zou je kunnen samenvoegen en er het begrip afbeeldingsmaatstaf aan hangen, ook wel vergrotingsfactor of reproductiefactor genoemd. Dat is hoe groot je een onderwerp daadwerkelijk in beeld kunt brengen. Dit is uiteraard afhankelijk hoe dicht je het onderwerp kunt benaderen met je lens en hoe ver je daar dan op in kunt zoomen. Een grote telelens die je al van 10cm scherp zou kunnen stellen heeft dus een hele hoge vergrotingsfactor. Macrolenzen hebben ook een hoge vergrotingsfactor, je kunt ze immers erg dicht op het onderwerp drukken. Nu snap je waarschijnlijk meteen waarom je bij macrofotografie zo'n beperkte scherptediepte hebt en veelal super wazige achtergronden.

Karakteristieke tele-opname met weinig scherptediepte. Foto gemaakt door Nathan Vink.

De onscherpe achtergrond

De volgende factoren geven je dus een wazigere achtergrond:

  • Een hogere vergrotingsfactor, dus meer telebereik of dichter bij je onderwerp staan. Dit combineren is natuurlijk nog beter.
  • Een grotere sensor in je camera.
  • Er voor zorgen dat je achtergrond verder weg is. (Niet het model tegen de muur, maar er een stuk voor)
  • En het enige wat je met de camera kunt instellen, het diafragma. Een kleiner F-getal geeft een wazigere achtergrond.

Door in te zoomen op de bol creëer je een onscherpe achtergrond. Foto gemaakt door Jelle Wognum.

Enkele tips en praktijkvoorbeelden

Wazige achtergrond maken met een compact camera
Een mooie onscherpe achtergrond maken met een compact camera is moeilijker dan met een spiegelreflex of systeemcamera, maar niet onmogelijk.

  1. Zet de camera in de A of AV stand
  2. Kies een zo klein mogelijk F getal
  3. Gebruik zoveel mogelijk optische zoom en ga dan zo dicht mogelijk op je onderwerp staan.
  4. Zorg ervoor dat de ruimte tussen je onderwerp en de achtergrond zo groot mogelijk is.
  5. Druk af

Landschapsfoto maken waarop alles scherp is
Met de compact camera is dit vrij simpel, de scherptediepte is immers gigantisch.

  1. Zet de camera in de A of AV stand
  2. Kies een zo groot mogelijk F getal
  3. Druk af

Eindeloos geknoei in Photoshop is niet langer nodig. Remove.bg verwijdert in één, twee, drie de achtergrond van je foto’s.

Remove Background Van Kees  Remove.bg

Nu en dan verschijnt er op het internet een website die een lang, saai proces omvormt tot een simpel werkje van drie kliks of minder. www.Remove.bg is er zo één. De website maakt gebruikt van artificiële intelligentie om de achtergrond van een foto te analyseren en hem vervolgens te verwijderen, zodat je onderwerp moederziel alleen overblijft. Perfect om hem of haar plots in een nieuwe locatie te doen belanden.

remove.bg

Het werk wordt voor het grootste deel dus door de website zelf gedaan. Jij moet alleen een foto kiezen en hem uploaden. Als alternatief kan je ook een link naar een afbeelding gebruiken. Het hele proces duurt zo’n vijf seconden, waarna je de foto weer kan downloaden en er mee aan de slag kan gaan in Photoshop, GIMP of eenvoudigweg Microsoft Paint.

Bij het testen valt op hoe eenvoudig het hele proces is en hoe accuraat de AI een onderscheid kan maken tussen personen en de achtergrond. Weliswaar enkel als er voldoende contrast tussen de twee aanwezig is. Is dat er niet, dat loopt het soms al eens mis, maar je kan dan zelf nog altijd extra elementen wegwerken.

Momenteel is de functionaliteit beperkt tot foto’s van 500×500 pixels met een grootte van 8 MB of minder, maar daar hoopt de ontwikkelaar snel verandering in te brengen.

 

Google PhotosIn oktober verschenen de Live Albums voor Google Photos. Twee maanden later verdubbelt Google reeds het aantal foto’s dat je kan opslaan.

Twee maanden geleden konden we kennismaken met Live Albums die Google heeft toegevoegd aan Google Photos. Dit onderdeel van de foto-opslagsoftware voegt foto’s in je Google Photos automatisch toe aan bepaalde albums op basis van machine learning. Zo kan je een fotoalbum aanmaken waaraan automatisch foto’s van huisdieren worden toegevoegd of familiefoto’s.

De Live Albums zijn echter nog niet wereldwijd beschikbaar ondanks dat de lancering reeds twee maanden geleden is. In België kan je bijvoorbeeld nog geen gebruik maken van de automatische functie. Toch heeft Google reeds beslist om de opslagcapaciteit van de albums op te trekken van 10.000 tot 20.000 foto’s per album. Dit wist Android Police te ontdekken via een aangepaste ondersteuningspagina van Google over de functie.

Het klinkt misschien belachelijk dat de limiet meteen verdubbeld is, want 10.000 foto’s in een album is reeds een enorm hoog aantal. Maar als gebruikers reeds jarenlang een back-up van hun foto’s lieten maken in Google Photos en die foto’s ook meteen werden toegevoegd aan de Live Albums dan bestaat de kans dat de limiet van 10.000 relatief snel bereikt werd.

Door een verdubbeling van de limiet is de kans klein dat er in de nabije toekomst nog een upgrade zal plaatsvinden.

177 StoryboardappGoogle heeft maandagnacht drie experimentele foto- en video-apps gelanceerd. Het bedrijf zegt meer experimentele apps te willen uitbrengen om nieuwe technologieën te demonstreren.

Een van de 'appsperimenten', zoals Google de apps noemt, heet Storyboard. Met deze applicatie kunnen video's automatisch worden omgezet naar stripboek-achtige collages.

De software selecteert automatisch verschillende frames uit een video en plaatst deze in de layout van een stripboek. Gebruikers kunnen verschillende visuele filters toepassen en wisselen tussen verschillende selecties van beelden. Storyboard is alleen verschenen voor Android.

Selfies
De app Selfissimo! maakt het mogelijk om automatisch een reeks selfies te maken. De app, die beelden in zwart-wit schiet, wacht tot de gebruiker een bepaalde pose aanneemt, en maakt dan een foto. Pas als weer een andere pose wordt aangenomen, wordt opnieuw een foto opgeslagen.

De resulterende selfies zijn individueel op te slaan, of als een contactafdruk waar alle beelden op te zien zijn. De app is beschikbaar voor Android en iOS.

Remix
Ten slotte heeft Google de app Scrubbies uitgebracht. Hiermee is het mogelijk om heen en weer te swipen in een eerder opgenomen video, en zo een soort remix ervan te creëren. Een grappig moment kan bijvoorbeeld een aantal keer worden herhaald door de video heen en weer te bewegen. Deze app is alleen beschikbaar voor iOS.

In september bracht de research-afdeling van Google al de app Motion Stills uit, waarmee je heel korte video's kunt opnemen en ze verwerken tot bijvoorbeeld filmpanorama's.

Google vraagt gebruikers om feedback te leveren op de experimenten, zodat in de toekomst nieuwe foto-apps kunnen worden getest.